Misja, zadania i uprawnienia
Zadaniem Inspekcji jest kontrola przestrzegania przepisów w zakresie rozumianego szeroko transportu drogowego. Do zadań Inspekcji należy między innymi kontrola: dokumentów związanych z wykonywaniem transportu drogowego oraz przestrzegania warunków w nich określonych; stanu technicznego pojazdów wykonujących transport drogowy; przestrzegania przepisów dotyczących okresów prowadzenia pojazdów i obowiązkowych przerw oraz czasu odpoczynku kierowcy; przestrzegania szczegółowych zasad i warunków transportu zwierząt; przewozów materiałów niebezpiecznych; przewozów szybko psujących się artykułów żywnościowych; transportu odpadów. Kontroli podlegają: kierowcy wykonujący krajowy i międzynarodowy transport drogowy oraz niezarobkowy przewóz drogowy; przedsiębiorcy wykonujący działalność gospodarczą w tym zakresie.
Cele Inspekcji:
- poprawa bezpieczeństwa w ruchu drogowym;
- przeciwdziałanie degradacji dróg;
- oddziaływanie na przedsiębiorców w celu przestrzegania przez nich prawa;
- przeciwdziałanie nieuczciwej konkurencji w transporcie drogowym;
- poprawa jakości świadczonych usług.
Celem działalności Inspekcji jest również eliminowanie tych wszystkich zjawisk w transporcie drogowym, które posiadają charakter patologii. Prowadzone działania zmuszają nieuczciwych przedsiębiorców do przestrzegania prawa, co wpływa na poprawę jakości usług świadczonych w transporcie drogowym.
Inspekcja jest rzecznikiem i obrońcą interesów tych wszystkich, którzy trudną pracę polegającą na świadczeniu usług przewozowych chcą wykonywać rzetelnie, a w chwili obecnej często grozi im "wyparcie z rynku" przez te firmy, dla których przepisy prawa nie mają żadnego znaczenia.
Inspekcja współdziała z Policją, Strażą Graniczną, Służbą Celną, Inspekcją Weterynaryjną, Państwową Inspekcją Pracy, Inspekcją Handlową i zarządcami dróg w zakresie bezpieczeństwa i porządku ruchu na drogach publicznych oraz zwalczania przestępstw gospodarczych dokonywanych w zakresie transportu drogowego lub w związku z tym transportem, z uwzględnieniem właściwości i kompetencji tych organów oraz zadań Inspekcji. Inspekcja współdziała również z organami samorządu terytorialnego, jak również z organizacjami zrzeszającymi przewo.ników drogowych.
Inspekcja Transportu Drogowego funkcjonuje obok Policji w zdecydowanej większości państw europejskich - specyfika bowiem krajowych i międzynarodowych przewozów drogowych, jak i złożony zakres kontroli w odniesieniu do tego rodzaju transportu, jego różnorodność i stopień komplikacji powodują, że zadania takie mogą być efektywnie i właściwie wykonywane tylko przez wyspecjalizowane organy.
O ile jednak działalność służb policyjnych w zakresie bezpieczeństwa i porządku w ruchu drogowym zaczyna się i kończy na drogach, o tyle przedsięwzięcia realizowane przez Inspekcję postrzegane być muszą jako element nadzoru w imieniu Państwa nad całym segmentem rynku transportowego i prowadzonej działalności gospodarczej związanej z wykonywaniem transportu osób i rzeczy. Dowodem na to może być choćby jeden z przepisów ustawy o transporcie drogowym, przyznający wojewódzkim inspektorom transportu drogowego kompetencje do sprawowania nadzoru nad organami wydającymi licencje i zezwolenia w krajowym transporcie drogowym, jak i zaświadczenia przy wykonywaniu tzw. przewozów na potrzeby własne.
W ramach wspólnych przedsięwzięć realizowanych z Policją wymienić można choćby cykliczne działania kontrolne w zakresie drogowego przewozu towarów niebezpiecznych, jak i akcję "Bezpieczny Autokar", w trakcie której przed feriami czy przerwami świątecznymi następuje intensyfikacja kontroli autobusów z uwzględnieniem ich stanu technicznego, jak i przestrzegania przepisów o czasie pracy i odpoczynku kierowców.
