Strona główna

Krajowy system poboru opłat elektronicznych

  1. Podstawowe informacje dotyczące Krajowego Systemu Poboru Oplat Elektronicznych
  2. Krótki opis działania Systemu.
  3. Rola Głównego Inspektora Transportu Drogowego w zakresie opłat elektronicznych.
  4. Sytuacje, w których wymierzana jest kara administracyjna, oraz przebieg postępowania w tych sprawach.

1. Podstawowe informacje dotyczące Krajowego Systemu Poboru Oplat Elektronicznych

Krajowy System Poboru Opłat Elektronicznych – „e-myto” – rozpoczął funkcjonowanie dnia 1 lipca 2011 r., wraz z wejściem w życie zmiany Ustawy o drogach publicznych. Zastąpił on system oparty na kartach opłat drogowych (tzw. winietach) i od tego dnia nie istnieje inna forma poboru opłat za przejazd po wybranych odcinkach dróg krajowych. Dochód z opłat elektronicznych, jak również z kar nakładanych w razie naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, w całości przeznaczany jest na Krajowy Fundusz Drogowy. Opłatę elektroniczną (e-myto) uiszcza się za przejazd po określonych odcinkach krajowych dróg płatnych wymienionych w Rozporządzeniu Rady Ministrów (poniżej znajduje się odnośnik do wskazanego aktu, jak i do interaktywnej mapki, na której zaznaczone są odcinki płatne). Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie wykazu dróg krajowych lub ich odcinków na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (Dz. U. Nr 80 poz. 433). (odnośnik do:) Mapka na stronie viatoll.pl Obowiązkiem uiszczania opłaty elektronicznej objęte są przejazdy pojazdów, których dopuszczalna masa całkowita (DMC) przekracza 3,5 tony oraz autobusów, niezależnie od ich DMC.
Jako pojazdy rozumie się także zespoły pojazdów, oznacza to, że nawet jeżeli dopuszczalna masa całkowita np. samochodu ciężarowego lub osobowego, nie przekracza 3,5 tony, ale ciągnie on za sobą np. lawetę lub przyczepę kempingową, a ich zsumowane DMC przekroczy 3,5 tony, to wtedy za przejazd tym zespołem pojazdów należy uiścić opłatę elektroniczną. Należy również zwrócić uwagę, że to, czy pojazd (zespół pojazdów) objęty jest obowiązkiem uiszczania opłaty elektronicznej, określa się na podstawie dopuszczalnej masy całkowitej (wskazanej w pozycji F2 dowodu rejestracyjnego), NIE na podstawie masy rzeczywistej pojazdu w chwili przejazdu.

2. Krótki opis działania Systemu.

Podstawową zasadą działania systemu, jest automatyczne naliczanie opłaty za przejazd, przez odpowiednie urządzenia (tzw. bramownice) zainstalowane nad drogami na których pobierana jest opłata elektroniczna. Urządzenia te nawiązują komunikację z innym urządzeniem - jednostką pokładową viaBOX, w które wyposażony powinien być każdy pojazd, którego przejazd objęty jest obowiązkiem uiszczania opłaty elektronicznej.

System ten jest w pełni zautomatyzowany – opłata naliczana jest w momencie przejazdu pod  bramownicą po nawiązaniu kontaktu z viaBOX-em. Nie ma zatem obowiązku wykupywania winiety, jak również uiszczania opłat w punktach manualnego poboru opłat (na tzw. bramkach). Podstawowym obowiązkiem właściciela lub posiadacza pojazdu (który obowiązany jest zarejestrować pojazd w systemie viaTOLL) jest doładowywanie konta typu przedpłaconego (tak jak w telefonach komórkowych „na kartę”), bądź też regularne opłacanie faktur w razie zawarcia umowy z odroczonym trybem płatności. Poniżej znajduje się odnośnik do strony internetowej systemu viaTOLL, na której dokładnie opisane są powyższe tryby płatności.
Płatności
Kierujący pojazdem zaś ponosi odpowiedzialność za nieuiszczenie opłaty elektronicznej. Ponadto, ciążą na nim następujące obowiązki, wymienione w art. 13i ust. 4a i 4b Ustawy o drogach publicznych:

  • włączenia urządzenia viaBOX przed wjazdem na płatną drogą krajową;
  • włączenia/wyłączenia odpowiedniego przełącznika na urządzeniu viaBOX w razie poruszania się pojazdu bez lub z przyczepą, w przypadku pojazdów wyposażonych
  • w urządzenie z takim przełącznikiem;

  • używania urządzenia viaBOX zgodnie z przeznaczeniem, na zasadach opisanych w instrukcji obsługi, dołączonej do urządzenia;
  • w przypadku niesprawności urządzenia viaBOX, bądź stwierdzenia braku środków na koncie – natychmiastowego zjechania z drogi objętej obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej.

(odnośnik do : Ustawa z  dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. Nr 14, poz. 60 z późń. zm.).

3. Rola Głównego Inspektora Transportu Drogowego w zakresie opłat elektronicznych.

Dla zapewnienia sprawnego funkcjonowania Systemu Elektronicznego Poboru Opłat w Głównym Inspektoracie Transportu Drogowego utworzone zostało Biuro do spraw Elektronicznego Poboru Opłat. Do zadań Biura należą m.in.: prowadzenie postępowań
w sprawach naruszenia wyżej wymienionych obowiązków, koordynacja i nadzór Mobilnych Jednostek Kontrolnych, czyli specjalnych radiowozów Inspekcji Transportu Drogowego, służących do „lotnej” kontroli pojazdów poruszających się po płatnych drogach krajowych, prowadzenie prac nad usprawnieniem Systemu.

4. Sytuacje, w których wymierzana jest kara administracyjna, oraz przebieg postępowania w tych sprawach.

W sytuacji, gdy bramownica nie nawiąże połączenia z urządzeniem viaBOX, bądź też stwierdzi brak środków na koncie lub wprowadzenie błędnych danych do jednostki pokładowej (zaniechanie włączenia lub wyłączenia przełącznika przyczepy), utworzony zostaje zapis, w którym zawarte są zdjęcia pojazdu z chwili odnotowania incydentu oraz informacje dotyczące tego, który z wyżej wymienionych obowiązków został naruszony. Powyższy zapis zostaje przesłany do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, który po ustaleniu na podstawie informacji uzyskanych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, kieruje do właściciela lub posiadacza pojazdu „WEZWANIE WŁAŚCICIELA/POSIADACZA POJAZDU DO WSKAZANIA KIERUJĄCEGO”, celem ustalenia, kto kierował pojazdem w chwili, gdy zapis został utworzony. Jest to konieczne, gdyż to na kierującego pojazdem nakładana jest kara za naruszenie w/w obowiązków.
W wypadku odmowy wskazania kierującego pojazdem, przeciwko właścicielowi/posiadaczowi pojazdu kierowany jest do Sądu wniosek o ukaranie za popełnienie wykroczenia określonego w art. 96 § 3 Kodeksu wykroczeń, za które grozi kara do 5000 tysięcy złotych grzywny.
Po ustaleniu, na podstawie nadesłanego przez właściciela lub posiadacza pojazdu oświadczenia, osoby kierującej pojazdem w chwili powstania incydentu nieuiszczenia opłaty elektronicznej, bądź naruszenia innego obowiązku wynikającego z art. 13i Ustawy o drogach publicznych, Główny Inspektor Transportu Drogowego zawiadamia tą osobę o wszczęciu postepowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary za naruszenie jednego z wyżej wskazanych obowiązków.
Zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, po przeprowadzeniu kontroli „na drodze” wręczyć mogą również inspektorzy Inspekcji, na podstawie informacji otrzymanych z Systemu.
Od otrzymania wyżej wymienionego zawiadomienia, kierujący pojazdem, jako Strona postępowania administracyjnego, zgodnie z art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego ma prawo do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań, zapoznania się z aktami sprawy oraz składania dodatkowych wyjaśnień i dokumentów w terminie 7 dni od daty doręczenia wyżej wymienionego zawiadomienia.
W dalszym toku badania sprawy Główny Inspektor Transportu Drogowego przeprowadza szczegółowe postępowanie dowodowe, w którym m.in. ustalane jest, czy rzeczywiście doszło do naruszenia obowiązku określonego w ustawie o drogach publicznych.
Zakończeniem każdej ze spraw jest decyzja administracyjna. W wypadku, gdy Główny Inspektor Transportu Drogowego uzna, iż postępowanie jest bezprzedmiotowe, sprawa zostanie umorzona. W przeciwnym wypadku, nałożona zostaje kara, w wysokości 1 500 tys. lub 3 000 tys. złotych, w zależności od typu naruszonego obowiązku.
Od decyzji służy stronie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.
Ponadto, w przypadku otrzymania decyzji nakładającej karę, ukarany złożyć może wniosek do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad o umorzenie kary lub rozłożenie jej na raty.

 

Podstawa prawna: (odnośnik do:) Ustawa z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 218 poz. 1391).

Copyright 2008 GITD.